---

Editoryal ng Tanglaw

Ang editoryal na ito ay isinulat ng aming Editorial Board na naglalayong ilahad ang opinyon ng pahayagan sa mga napapanahong isyu.

---

Mas maalab na Tanglaw ang sasalubong sa iba’t ibang mga isyung kinahaharap ng taumbayan sa kasalukuyan—mas militante, mas progresibo, at mas matalas sa pagsusuri at paglalathala.

Sa loob ng limang taon, sumailalim sa napakaraming pagbabago ang Tanglaw. Katulad ng palaging itinuturo sa Devcom, isinasabuhay ng mga nasa likod ng publikasyon ang paniniwala na walang tiyak na daan patungo sa tunay na kaunlaran. Sa napakahabang pakikibaka ng pahayagan para sa parehong mga karapatan nito at ng masang nais nitong paglingkuran, gagap nitong hindi rin tuwid ang daan tungo sa hinaharayang kinabukasan. 

Ngunit ang tungkulin ng Tanglaw ay hindi lamang maglatag ng iba’t ibang posibilidad ng kaunlaran, kundi ipakita na ang tunay na pag-unlad ay nakaugat sa paglaban—sa paghamon sa mga institusyong mapagsamantala at sa pagtataguyod ng mga batayang karapatan ng sambayanan.

Repleksibo ang Tanglaw—hindi perpekto, ngunit walang humpay na nagsusumikap na gampanan ang sinumpaang tungkulin nito para sa mga mag-aaral at sa mga batayang sektor. Patuloy na tinutugunan ng pahayagan ang hamong magpaunlad upang mas mapaglingkuran ang masa.

Ngunit bagama’t sumasailalim pa rin ang Tanglaw sa proseso ng pagwawasto at pagpapanibagong-hubog, hindi ito mapaparalisa. Patuloy na sasandig ang pahayagan sa makabuluhang kasaysayang humulma rito. Sasandalan ng Tanglaw ang mga tagumpay nito, kagaya ng matapang nitong pagtugon sa hamon ng panahon na magsilbi sa Devcom at sa mas malawak na sambayanan sa pamamagitan ng matalas at radikal na paglalathala ng mga kwento mula sa pakikibaka ng masang anakpawis.

Hindi lamang ito isang abstraktong pahayag—pruweba ang mga nakaraang taon sa katotohanang bagama’t maikli ang kasaysayan ng pahayagan, hindi maipagkakaila ang yamang taglay nito.

Patunay rito ang mga istoryang nailathala ng Tanglaw—mula sa kwento ng mga mamamayan ng Bambang at Tadlac na biktima ng walang habas na demolisyon, ng mga magsasaka sa Lupang Ramos na patuloy na inaagawan ng lupa, at ng mga manggagawa ng San Miguel na ilegal na tinanggal sa trabaho, hanggang sa naratibo ng mga mangingisda sa Laguna de Bay na kumakaharap sa mapanirang mga proyekto, ng mga katutubong Mangyan-Iraya na binobomba sa Mindoro, at ng iba pang mga batayang sektor na naghihirap sa ilalim ng sistemang nakabatay sa dahas at tubo.

Natututo ang Tanglaw: sa bawat tagumpay, sa bawat pagkabigo, at sa bawat pagliko.

Sa pagpapatuloy ng Tanglaw sa panibago nitong yugto, kinikilala nito ang dakilang hamon na mas paigtingin ang kritikal at radikal na pagtanaw sa mga isyung patuloy na kinakaharap ng sambayanan. Kung kaya’t tatanganan ng pahayagan ang mga inisyatibang magpapalago hindi lamang sa kakayahan ng mga manunulat nito, kundi maging sa kanilang kamalayan bilang mga mamamahayag na may pananagutan sa lipunang kanilang ginagalawan. 

Maglulunsad ang pahayagan ng mga gawaing mas magpaiigting sa kapangyarihan ng mga kasapi nito na pag-aralan ang lipunan, kabilang na ang mga progresibong educational discussion at umpukan sa loob at labas ng opisina nito. Palalawakin nito ang mga pagsasanay, diskusyon, at iba pang mga espasyong huhubog sa kritikal na pag-iisip at makamasang pamamahayag.

Sapagkat kinikilala ng publikasyon na hindi sapat ang matalas na panulat kung baog ang pag-unawa ng mga kamay na may hawak nito sa reyalidad ng lipunan.

Sisikapin din ng Tanglaw na mas paigtingin ang diwa ng kolektibong pagpupuna at regular na kumustahan upang muling mapalakas ang sikhay ng mga mamamahayag nito. Ang pag-unlad ng Tanglaw ay hindi lamang nasusukat sa dami ng nailalathala nitong artikulo, kundi pati na rin sa kalidad ng samahang patuloy na bumubuo rito.

Higit sa lahat, patuloy na sasandigan ng Tanglaw ang diwa ng rebolusyonaryong optimismo—isang paniniwalang kahit gaano kalubha ang mga kontradiksyong kinakaharap ng lipunan, hinding-hindi maglalaho ang tiwala sa kakayahan ang taumbayan na baguhin ang mundong kanilang ginagalawan. 

Sa ganitong esensya mismo haharapin ng Tanglaw ang mga hamon ng kasalukuyang panahon. 

Sa gitna ng lumalalang pandarahas, panunupil, at kasinungalingan ng reaksyonaryong estado—mula sa loob ng Unibersidad at sa buong Timog Katagalugan hanggang sa iba pang bahagi ng bansa—walang humpay na pagkondena at pagtunggali ang tugon ng Tanglaw. Patuloy na isisiwalat ng publikasyon ang mga pagtatangkang patahimikin ang mga kritikal na tinig at ipaglalaban ang karapatan sa malayang pamamahayag.

Kinikilala rin ng Tanglaw ang malaking balakid na kinakaharap nito sa usapin ng pondo. Gagap ng pahayagan na pinagkakait ng estado ang badyet na dapat sana’y napakikinabangan ng sangkaestudyantehan, kabilang na ang pondo para sa mga pahayagan. Magsisilbing motibasyon sa publikasyon ang suliraning ito upang patuloy na bumoses laban sa panggigipit ng gobyerno sa mga karapatang dapat ay natatamasa ng mga mamamahayag.

Gagap din ng Tanglaw na kolektibong kampanya ang pakikibaka para sa malayang pamamahayag, kung kaya’t tuloy-tuloy rin ang pagbuo nito ng alyansa sa iba pang mga alternatibong midya at samahan ng mga publikasyon, kagaya ng UP Solidaridad, College Editors Guild of the Philippines – Southern Tagalog, Southern Tagalog Exposure, Altermidya, at ang mga kapwa nito pahayagan sa pamantasan kasama ang UPLB Perspective at The Staple. Pagtitibayin din ng Tanglaw ang ugnayan nito sa mga konseho sa Devcom at sa buong pamantasan, pati na rin sa ibang mga progresibong organisasyon sa buong bansa.

Kinikilala rin ng Tanglaw ang mga pagsubok ng makabagong panahon. Hindi alintana sa  pahayagan ang malubhang epekto ng makabagong teknolohiya sa kahulugan ng makamasang pamamahayag at pagpopropaganda.

Kung kaya’t buong-pusong idinedeklara ng Tanglaw na walang puwang ang paggamit ng generative artificial intelligence (AI) sa mga operasyon nito. Naniniwala ang pahayagan na ang gen AI, sa kasalukuyan nitong anyo, ay nagiging hamak na armas ng naghaharing-uri upang mas makapagkamal ng labis-labis na tubo, magpalaganap ng disimpormasyon, magpatahimik ng mga progresibong tinig, at maghasik ng lagim sa kalikasan.

Bagama’t hindi ito nangangahulugang hindi na bibigyang-pansin ng pahayagan ang pag-usbong ng makabagong teknolohiya dahil gagap din nitong kailangan ng isyung ito ng masusing pagsusuri, nananatili ang tindig ng Tanglaw na wala dapat siwang sa mga operasyon nito para sa isang teknolohiyang may mga mapanganib na implikasyon.

Hinding-hindi isusuko ng publikasyon sa mga makina ang gawaing nangangailangan ng tunay na pakikipag-usap, pakikinig, pagsusuri, at pag-unawa sa mga materyal na kondisyon ng masa. Patuloy na ipaglalaban ng pahayagan ang peryodismong pinapanday ng mga manunulat at hinuhubog ng tunay na tinig ng sambayanan. 

Kakambal ng pagbalikwas ng Tanglaw sa paglaganap ng gen AI ang matapang nitong pagtukoy sa ugat nito at ng iba pang mga krisis na pinapasan ng sambayanan. Naniniwala ang publikasyon na matatagpuan lamang ng pamamahayag ang tunay nitong kabuluhan kapag winaksi nito ang takot na pangalanan ang kapangyarihang nagdudulot ng kahirapan at pagdurusa ng mga mamamayan. 

Sa ganitong paggana, buong-lakas na kinokondena ng Tanglaw ang pinakamalaking salot na patuloy na nagpapahirap sa mga mamamayan hindi lamang sa Pilipinas kundi ng buong daigdig: ang imperyalistang Estados Unidos at ang mga kasapakat nito kagaya ng Israel. Tinututulan ng Tanglaw ang mga imperyalistang proyekto kagaya ng Pax Silica na naglalayon lamang na gawing lunsaran ng dayuhang interes ang bansa, pati na rin ang Reframed General Education Curriculum (RGEC) na nagpapakita sa hangarin ng estado na gawing bansot ang ating pag-iisip sa mga isyung panlipunan.

Naniniwala ang Tanglaw na ang mga pakikibakang tatanganin nito ay nakaugat mismo sa kasaysayan ng kolehiyong pinanggagalingan nito—sapagkat ang kasaysayan ng Devcom ay isang kasaysayan ng mahabang pakikibaka para sa tunay na kaunlaran. Kung kaya’t handa ring makipagtuos ang pahayagan sa mga institusyon sa loob ng Unibersidad na magpapakita ng intensyong suportahan ang imperyalistang interes ng pamahalaan.

Sisiguraduhin ng publikasyon na patuloy nitong kakatawanin ang matapang nitong tindig kontra imperyalismo, lalo pa’t nalalapit na ang ika-49 na Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) Summit na gaganapin sa Pilipinas, kung saan malaki ang posibilidad ng muling pagbisita ni Donald Trump.

Walang pagdududang makikita ng masa ang Tanglaw sa mga lansangan ng Maynila sa mga susunod na buwan.

Malinaw kung ano ang uri ng pahayagan na nais maisabuhay ng Tanglaw ngayong taon. Hindi lamang nito ipagpapatuloy ang mga nasimulan noong mga naunang termino—lulundag ito tungo sa hubog na mas militante, mas progresibo, at hindi nagpapatinag sa harap ng mga suliranin. 

Tatanganan nito ang mga aral at tagumpay ng nakaraan, ngunit hindi ito magpapagapos sa nakasanayan. Susulong ang Tanglaw nang may walang humpay na militansya at matatag na paninindigan.  ■

DIBUHO NI JULIANA PIA RODIS